Welkom Beste Lezer bij weer een nieuwe en waarachtige bespreking van een stuk oud Chinees speelgoed. Vandaag een van de pronkstukken uit mijn collectie, deze buitengewoon schone Hongqi CA770 sedan. De echte Hongqi, waarover later meer, kwam alleen in stemmig zwart, de speelgoedfabrikant vond dat kennelijk te saai voor zijn veelal jonge klanten.

De auto meet 25 cm lang, 10 breed en 6.5 hoog van grond tot dakrand. De limosine is geheel van blik gemaakt, behalve de doorzichtig plastieken voorruit, de rubberen banden en het rode plastiek vlaggetje op de neus.

De echte Hongqi, 红旗, ‘Rode Vlag’, CA770 rolde in april 1966 van de band in de First Auto Works (FAW) fabriek in Changchun in de provincie Jilin. De CA770 bromde op een 5.6 liter V8 motor met 161kw waarmee de bijna zes meter lange en 2730 kilo zware limosine een topsnelheid van 160 kilometer per uur kon halen.

Het model bleef in verschillende varianten met verschillende motoren in produktie tot 1989, het koetswerk bleef op details na hetzelfde. In totaal bouwde FAW 847 exemplaren van de CA770, speciale modellen zoals extra-verlengden en convertibles niet meegerekend. De platen van d’echte Hongqi plaatte ik op een oudetijder festival in het Longtanhu park in Beijing.

De vlag op de neus van het model is groot uitgevallen in vergelijking met het voorbeeld, maar indeed het is speelgoed en voor de kleinen kunnen details juist niet groot genoeg zijn. Vermoedelijk ook met die kleinen in gedachten besloot modelbouwer de mistlampen weg te laten. Omdat 99 procent van de Hongqi’s waren bestemd voor partijbonzen en regeringsbobo’s waren de flanken meestal voorzien van twee vaandeldragers.

Een vroeg model, latere exemplaren kregen modernere vierkante mistlampen. De typerende ‘vallende’ grille is bij het model goed overgenomen, zelfs de knik op ongeveer een vierde van boven is door speelgoedfabrikant niet vergeten.

Het model stamt vermoedelijk uit de eerste helft van de jaren ‘70. De techniek waarmee het chassis geklopt is, het ontbreken van zijramen, het ontbreken van delen die open kunnen en het licht verkleurde chroom wijzen allen in die richting. In China schreven fabrikanten nooit jaartallen op de speelgoederen, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Jappen, dus zonder fabriexbouwlijst blijft het een beetje giswerk. Ik heb geen fabriexbouwlijst.

De omlaag hangende bumper van het model komt haast vanzelfsprekend niet voor op d’echte. Het is echter ook geen beschadiging van mijn model, oh neen oh neen, bij alle modellen uit de serie die ik heb gezien zit de bumper zo.

Het is Deng!, (Deng Xiaoping, grote baas van1978 tot 1992) in een speciale CA770 TJ tijdens een militaire parade in Peking. Het middendeel van het dak kon open waardoor de geliefde leider kon wuiven naar zijn willige onderdanen. Deze versie is ook gepantserd en voorzien van luidsprekers. De bepantsering maakt verder geen zin voor hij die met zijn bovenlijf uit het dak gaat staan.

De auto heeft de jaren wel overleefd. De carosserie en het spierwitte dak zijn helemaal gaaf, geen vlokje roest en geen beschadiging te bekennen. Het chroom laat zoals eerder bleek wel wat vermoeidheid zien, maar ook hier geen roest maar alleen kleine slijtagespikkeltjes, die zitten ook op de eveneens chromen wieldoppen.

De wielen kennen een witte plastieken bies, die vergat ik boven, een chromen velg en hele dunne hard rubberen banden. Ook schuin van achteren heeft modelbouwer de oorspronkelijke lijn van de Hongqi mooi weten aan te houden.

Alle CA770’s kwamen standaard met gordijntjes voor de achterruit en achterste zijruiten. De hoge heren moeten immers ongehinderd door dat stinkende gewone volk met uitpuilende ogen van opwinding en immer lopende neuzen hun werk kunnen doen.

Speelgoedbouwer heeft goed zijn best gedaan op de achterkant, het chroom rond het raam en de bumperpartij kloppen. Enige minpuntje is de vorm van de achterlichten, bij het model maakt de carrosserie een knik op de grens tussen het bovenste en het onderste gedeelte van het achterlicht, bij d’echte zit de knik helemaal onder het achterlicht.

Kennelijk was die ruimte bij het model te klein om beide delen van het licht in te prutsen, modelbouwer koos daarom voor het bovendeel van het licht boven de knik en het onderdeel van de knik onder het licht. Gezien de beperkingen van modelbouw in die tijden een acceptabel compromis.

Aan de achterkant ook het MF-nummer, verstopt onder de achterruit. Het leest ‘551 MF996′, 996 het is. Het fabriexlogo is een zeer grote zeldzaamheid bij Chinese modellen, in bijna ieder geval blijft het bij ‘made in China’ en het nummer. Het logo is van de Shanghai Toy Factory, de fabriek verantwoordelijk voor vele, maar zeker niet alle, oude speelgoederen uit China.

Het dashbord kent een plastieken stuur met toeterring, onder het stuur nog twee wijzers, in het midden een toentijdse lintsnelheidsmeter, twee wijzers voor de passagier, een ehbo-kist en iets wat op een ouderwetsche telefoon lijkt. Het interieur van de auto bestaat uit een enkele gewelfde plaat blik, hier nog net te zien in het zijraampje. De stoelen hebben een gele rand en een rood-geel-wit ruitpatroon.

De onderkant van de Hongqi is smetteloos. Tussen de achterwielen, zoals het hoort, het aandrijfwiel van de frictieaandrijving. Frictie werkt als omgekeerde opwindaandrijving, in plaats van de auto een aantal keren naar achteren te trekken en dan los te laten duwt speler de auto een aantal keren naar voren en laat los. Deze constructie is veel minder belastend voor de aandrijving omdat de krachten maar een kant op werken.

Speelgoedfabrikant bouwde de Hongqi CA770 sedan in vier kleuren: rood, donkerblauw, lichtblauw en grijs. Ik heb vier rode maar nog geen enkel andere. Wie wil er ruilen?

Fabrikant bouwde ook een open versie van de CA770. Dit model is zeer zeldzaam en het exemplaar op deze plaat is van mij. Net gekocht op een Chinese veilingsite en als het goed is binnen drie dagen in mijn collectie. Het plastiek van de voorruit is verdwenen maar verder ziet zij er prachtig uit. Binnenkort een apart verhaal over de open auto met goed genomen platen, deze is van verkoper die kennelijk van het duister houdt. Zie nog de omlaag hangende voorbumper.

Welkom Beste Lezer bij weer een heel wakkere bespreking van een oud Chinees stuk speelgoed, met vandaag een prachtige, en een van de pronkstukken van mijn collectie, police car. De tweede politiewagen in de serie en een hele bijzondere door het nu populaire ‘GT-ontwerp’, denk een BMW 5 GT en dat ding van Audi. De Chinese speelgoedfabrikant dus, was zijn tijd ver vooruit, of zou hij soms naar de Rover 3500 SD1 hebben gekeken? Indeed hij deed, modellen stammen ongeveer uit dezelfde periode.

Een Britsche Rover 3500 politiewagen, de zwaailichten minus de rode lamp in het midden kloppen precies, het model is echter een tweedeurs maar misschien zag de speelgoedfabrikant meer in een coupémodel, wel, die gaan ook harder natuurlijk!

De auto is helemaal van blik gemaakt, behalve het opvallende achterdek waarover later meer, de koplampen en de zwaailichteenheid. Bij deze tweede plaat van deze schoonheid meteen het ’stop and go’ systeem in beeld, de auto werkt op batterijen en de twee voorwielen raken de grond niet.

Voorstuwing komt van twee kleine wieltjes aan weerszijden van een draaischijf onder de auto. Bij aanzetten rijdt de wagen weg, bij een botsing met iets draait de draaischijf automatisch een andere richting op zodat de police car zijn achtervolging kan vervolgen. Later in dit verhaal een heel heldere plaat van het systeem.

De auto is van bumper tot bumper 26 centimeters lang, op zijn breedste punt (de motorkap) nehen centimeter breed en van grond tot bovenkant zwaailicht 9 centimeter hoog. Schaal zp ongeveer 1:18.

D’echte, nog steeds een wonderschoon automobiel. Toch was het niet de enige voortrekker van de huidige rage, vergeet ook de Renault 25 niet en iets later de eerste Saab 9000.

De bumper en grille zijn van blik, de twee vierkante lampjes zijn van geel gekleurd hard plastiek. Het zwarte gat in het midden van de lampjes is het bevestgingspunt. De grille is met veel zorg vormgegeven en telt, geteld, 4×16=64 kleine vierkantjes, een werkje kunst het is, de man die die mal maakte had een zeer vaste hand.

Aan de achterkant weer zo’n grille, dat kan natuurlijk niet dus ik noem het een luchtuitlaat. Telt, geteld, 4×8=64 kleine vierkantje. De achterlichten vallen binnen het chroomkleurige blikken achterwerk, er zijn geen aparte stukjes plastiek voor bedacht. De rode knop onder de auto is de aan/uit functie, met de blauwe knop maakt speler het batterijvak open en dicht. De banden, best bijzonder, zijn niet gemaat van rubber maar van zacht plastiek, van binnen zijn zij hol.

De auto is bijna helemaal gaaf, slechts op een paar puntjes blijkt lichte speelbeschadeging. Geen roest, oh nee geen enkele, deze auto heb ik in Peking gekocht en da’s een van de droogste steden ter wereld. Bracht men het water niet van elders dan was de tent hier al lang een woestijn geweest. Nadeel echter is het stop, zelfs met driedubbel glas en twee agzuigkappen in je modellenkast komt het er nog doorheen, maar nu, ik vind het nix erg om deze schone oudjes keer op keer weer op te poetsen.

Tijd voor de verklap: het nummer is ME 861 en als ik mij niet vergis, de gretige lezer mag het controleren, is dit de eerste ‘ME’ in de serie, tot nu toe waren het allen ‘MF’. Veel wijzer kan ik U Lezer overigens niet maken over deze materie, ik weet niet want ‘MF’ betekent en ook niet wat ‘ME’. Met ouderdom lijkt het niets te maken, de nummers komen door mekaar voor, dus ik vermoed een andere fabriek.

Het rode gedeelte met de woorden  ‘police’, ‘Made in China’ en ‘ME 861′ is een sticker, dezelfde aan de rechterzijde.

Op dit plaatje ook duidelijk te zien het unieke velgontwerp, niet geteld, maar het lijken wel 100 spaakjes. Meer bijzonder dan het aantal is het ontwerp: de velg zit namenlijk verstopt achter een bolronde doorzichtig plastieken bedekking, en dat scheelt mij een hoop poets! In mijn collectie ook nog een brandweerversie en een personenwagenversie van dit model en alledrie hebben de velgen zo, en verder geen enkel model. Het moet dus wel een andere fabriek wezen.

Hier ook scherp in beeld het linkerwieltje van het ’stop and go’ systeem, die wieltjes zijn wel van rubber met een zacht plastieken witte velg. De zijruiten zijn trouwens ook van plastiek, die vergat ik eerder te noemen. Op de platen is het niet te zien maar met genoeg licht blijkt het mechaniek voor de zwaailichten door de ramen heen, bij aanzetten knipperen die.

Zeer ingenieus de twee ‘H.P’-schilden. Ze zijn gemaakt van blik en liggen in de carosserie. Fabrikant had hier dus veel werk van gemaakt met de mallen, hij had immers ook gewoon stickers kunnen gebruiken. De schilden liggen ongeveer twee millimeter in de varosserie en steken er ook weer twee millimeter boven uit. Zeer zeer bijzonder, zo’n constructie zag ik nog bij geen enkel Chinees blikken model. Zelfs de brandweerversie van deze zelfde auto moet het zonder stellen, daar zijn stickers gebruikt.

Het kunstwerkje voorruit is gemaakt van beschilderd blik, het beeldt een agent in een smetteloos wit uniform met pet achter het stuur. Gezien de weerspiegeling zal het wel nacht wezen, de eenzame misdaadvechter op weg naar weer een opgeloste zaak. De schuine witte strepen over de ruit suggereren snelheid door verlichting van lantarenpalen, of reed agent misschien in een tunnel? Heel fraai ook de binnen spiegel, het halve stuurwiel en de twee ruitenwissers.

Op het dak nog, ik blaatte daar al eerder over, de zaailicht eenheid. De houder is gemaakt van zacht wit plastiek, de drie lampen van hard doorzichtig blauw-rood-blauw plastiek. Bij aanzetten lichten de blauwe lampen op, de rode niet, en zij is al zo eenzaam.

Bij de brandweervariant zit deze constructie ook op het achterdek en daar begrijp ik het zo’n beetje, het zal wel een ladder voorstellen, niet? Wat het ding bij de politiewagen doet is niet duidelijk, wel de la, ook aganten moeten af en toe een dak opklimmen om een inbreker te vangen, dat zal het wel wezen.

De ‘ladder’ is gemaakt van doorzichtig bruin plastiek en werd door fabrikant vastgelijmd op het blik. Na alle jaren is de lijm op bevestigingspunten gaan uitlopen en dar oorzaakt dit ietwat ranzige beeld. De brandweerversie heeft precies hetzelfde probleem maar door diens rode kleur valt het veel minden op.

De onderkant en daarmee een blik op het prachtige ’stop and go’ systeem, zo mooi dat zelfs de a-technischen onder U Lezers het in ene blik moeten kunnen begrijpen, niet? De draaischijf, eigenlijk ovaalvormig, is gemaakt van blik. Het batterijvak rechts slikt twee dikken, de auto werkt daar een dik uur op en dan is het feest weer over. Alles werkt nog perfect alsof het ding net gisteren van de speelgoedfabricageband rolde.

Wel Beste Lezer, dit is al weer het einde van dit verhaal, en geloof mij, ik vind het net zo vervelend. De politiewagen giert met loeiende sirenen terug naar zijn plek op een van mijn planken en ik ga op weg naar ergens een ijskoud bier.

Binnenkort weer een oud stuk Chinees speelgoed besproken.

Welkom Beste Lezer, bij weer een Gedegen Bespreking van een oud stuk Chinees speelgoed. Vandaag een van de pronkstukken van mijn collectie, deze schitterende Oil Tanker met doos. In China zijn dozen zeer zeldzaam, deze set was dan ook een exportmodelletje, gevonden via eBay in de Verenigde Staten van Amerika. Op de doos staat: 石油车, shi you che, letterlijk: tank olie auto.

Leeftijd is zoals vaker een lastige, dit lijkt mij geen hele oude, ik geef haar een begin jaren tachtig. De Oil Tanker is 18.5 centimeter lang, 7.5 centimeter breed en van de grond tot bovenkant tankdop 7 centimeter hoog.

De koplampeenheid vormt een geheel met de grille, het esemble blikt ietwat sombertjes de wereld in. Kom nu toch, nix dan vrolijkheid op dit planeet! De bumper is ook al weinig gelukkig en blikt lichtjes naar beneden.

De Oil Tanker is geheel van blik gemaakt op de tankdoppen en de besvestigingspunten voor de leidingen na, die zijn van plastiek. De witte lijnen van de deur en rond de ramen zijn zeer fraai geschilderd, net als het trapje naar de top van de tank rechts. De wielen zijn weer ware kunstwerkjes met een plastieken witte bies en een buitengewoon complex velgontwerp dat wij eerder zagen bij de Fire Truck.

Het kettinkje hangt tot de weg en dient bij een echte om van gevaarlijke statische electriciteit af te komen; een schoon detail. Hier ook het MF nummer: MF 963, behoorlijk hoog, een extra aanwijzing voor de niet heel wijze leeftijd.

中国制造, zhong guo zhi zao, gemaakt in China en ‘Made in China’. Onder de ‘in’ de tanktuit, links daaronder een kastje, denkelijk bedoeld voor enige gereedschappen om slangen op te tuit te sluiten. Aardig nog de tekening achter ‘Oil Tanker’ waar een olieveld te zien lijkt.

Helemaal rechts op het dak staat nog eens 中国制造, zhong guo zhi zao, gemaakt in China en ‘Made in China’. De twee gele ovalen zijn vermoedelijk luchtinlaten bedoeld, in die tijd was airconditioning nog ongewoon. De functie van het geel-zwarte ding onder een zwartgelijnd dakje is mij niet heelmaal duidelijk, het zou een extra lamp kunnen wezen of een merklogo op een ongewone plaats.

De Oil Tanker is raamloos, het stuur is gemaakt van zacht doorzichtig plastiek. Chauffeur heeft links een rooster voor zijn neus, rechts drie bedieningspanelen. Bijrijder heeft drie knoppen en drie wijzers, de wijzers denkelijk voor het in de smiezen houden van de hoeveelheid olie in de tank. De stoelen zijn gelukkig vrolijk in het blauw wit geverfd.

Fraai de twee plastieken tankdoppen in hun rode bies over de hele lengterichting van de tank.

D’onderkant, een tandje lichter gemaakt voor beter zicht. Iets onder het ‘bovenste’ voorwiel uitstulpsel van de frictie aandrijving. Vaste lezers weten het al lang maar voor de groentjes leg ik het graag nog eens uit: “Frictieaandrijving is een omgekeerde opwindaandrijving, speler duwt de auto een aantal keer naar voor en laat hem rijden waar bij opwindaandrijving speler naar achteren moet trekken. Chinese speelgoedfabrikanten maakten die dagen altijd gebruik van frictieaandrijving en in bijna ieder geval was die rond de vooras ingebouwd. Bij opwindauto’s zit het drijfwiel meestal tussen de achteras. Het systeem werk nog als nieuw en maakt met kenmerkende bijna zoet zoemende geluid. “Rrrrrgggg!”” (kopie-plak uit Fire Truck, zie link boven).

Een blik op de doos, een zeer fraaie tekening van de Oil Tanker met op de achtergrond reusachtige olietanks. Linksonder staat 惯性, guan xing, ‘frictie’. De doos is op twee punten lichtelijk uitgedeukt en dat zijn indeed precies waar de twee toppen van de tankdoppen omhoogsteken. Doos dus iets te klein ontworpen, iets wat wij eerder meer extreem zagen bij de Supersonic Jetplane.

Op de zijkant van de doos, aan beide zijden dezelfde, even zo mooie tekening van de Oil Truck voor een hek bij een nog groter olieveld, onder een bijna helderblauwe lucht.

Beste Lezer, dit is weer het einde van deze beschrijving, de truck is volbeladen onderweg terug naar zijn plek op zijn plank zodat hij de volgende vast bij kan vullen voor binnenkort een nieuw verhaal.

Welkom Beste Lezer bij een nieuwe en grondige bespreking van een oud stuk Chinees speelgoed, vandaag aan beurt deze prachtige, en een van de pronkstukken van mijn collectie, wijnrode convertible van blik.

Het front bestaat uit vier delen, helemaal boven een gerasterde luchtinlaat, daaronder een blank stuk waar de nummerplaat moet huizen, daaronder een iets naar voor uitstekende stang en helemaal onder nog eens een gestreepte luchtinlaat. Op de motorkap een krachtuitpuiling voor de turbo of compressor. De carosserie is boven de koplampen verhoogd tot aan de raamomlijsting, de lijn van de verhoging trekt helemaal door tot aan de achtersteven.

Hier goed te zien. De deur, heel bijzonder voor een stuk blikken speelgoed, ligt iets, het is maar een minnimeter, dieper in het plaatwerk. De dorpel begint net onder de voorlamp, gaat door rechts van de voorste wielkast, doorsnijdt de deur en trekt vlak voor de achterste wielkast schuin omhoog, recht boven de wielkast en vervolgens eigenwijs rechtdoor naar achteren.

Het groene lampje en de twee nagels op het kofferdexel hebben bij deze auto gen functie, maar er bestaat ook nog een draadbestuurbare variant van dit model met een dicht dak waar de batterijen in de kofferbak zitten, het lampje brandt bij kracht en de nagels zijn van de voorste batterijaansluiting.

Nu heb ik toevallig zo’n variant in de collectie staan, die komt later nog eens een keer aan bod. De bolling boven de voorlampen in aan de achterkant overgegaan in staartvinnen, het ontwerp van het achterlichtcluster is met al zijn vierkanten zeer bijzonder, de drie tussen de lampen lijken wel uitlaatpoorten van een jetaandrijvingsysteem.

Geen batterijvak maar een keurig lege kofferbak, helemaal van blik gemaakt, zelfs de scharnieren zijn van blik.

Het MF-nummer staat zoals wel vaker bij convertibles uit periode op de achterkant van de voorbank: MF 191. Het dashboard telt een kleine meter helemaal links, twee grote in het midden en een radio voor de passagier. Het stuurwiel is gemaakt van zacht doorzichtig plastiek en kent een halve middenrim voor de biediening van de hoorn.

Een prachtig detail in het zijstuk van de achterbumper, om snelheid te suggereren heeft fabrikant daar enige strepen in bedacht die licht schuin naar beneden wijzen. Aan het zijstuk van de voorpumper zitten zij ook, maar veel minder diep en wijzen bovendien recht naar achteren.

De velgen zijn ware aerodynamische schoonstukken, spiegelglad blik met een iets hogere rand langs de band, het vlak loopt omlaag tot een kleine schroef in het midden. De banden zijn gemaakt van hard rubber.

Voor de voorruit de luchtinlaat van de interieurkoeling. Nu lijkt dat overdreven maar bij een echte convertible kan het dak natuurlijk ook dicht. De deurgreep is van verchroomd blik gemaakt en voelt daardoor anders dan al het andere blik, meer solide, iets zwaarder. De bestuurder lijkt mij een vrouw, heur haar hangt lang in haar nek en ze is steviger bebouwd dan het figuurtje naast dat dan de man wel moet wezen.

De kleurstelling van het interieur is erg hip voor een auto uit periode, da’s eind jaren ‘70, daar schonken fabrikanten normaliter zo veel aandacht niet aan. Het raam is gemaakt van doorzichtig hard plastiek, het materiaal waar de mensjes uit zijn gemaakt is mij een mysterie. Bij tikken klinken zij als blik maar dan net iets doffer, toch zag ik nooit eerder zulke kleine vormpjes van blik, denkelijk is het een mengvorm met plastiek.

De convertible is 31 centimeter lang, 12 breed en van vloer tot bovenkant raamomlijsting 9 centimeter hoog. Van boven ook goed te zien het enorme verschil in postuur tussen het vrouwtje onder en het mannetje boven. Zij de dixte en aan het wiel, denkelijk de broek aan thuis.

Tussen de voorielen het vliegwiel van de frictie aandrijving. Frictie werkt als omgekeerde opwind, in plaats van de auto een aantal keren naar achter te trekken en dan los te laten dust speler de auto een aantal keer naar voren en laat los. De voordelen zijn duidelijk, doordat de assen niet van draairichting hoeven te veranderen is het vermogen bij loslaten direct volledig beschikbaar. De aandrijving van de convertible werk nog perfect, net nog voor het schrijven van dit verhaal reed zij gillen van vreugde over de vloer.

Frictie-aangedreven auto’s uit China uit periode waren namenlijk voorzien van een extra vliegwieltje dat een zeer kenmerkend duister huilend geluid produceerde, zo ook deze. Aan het geluid is meteen te horen hoe de aandrijving de tand des tijds heeft overleefd, na jaren verzamelen heb ik nog maar ene draai aan het wiel nodig voor een oordeel.

Wel Beste Lezer dit is weer het einde van dit verhaal, in mijn dromen scheurt de auto op topsnelheid over uitdagende wegen aan de kust bij Sanya bij zonsondergang, maar wel met mij aan het roer en een piepdun vrouwtje gewillig op de passagiers.

Binnenkort weer een stuk oud Chinees speelgoed besproken.

Welkom Beste Lezer bij een nieuwe uitermate uitputtende beschrijving van een oud stuk Chinees speelgoed. Vandaag een van mijn, het zijn allen eigenlijk, pronkstukken uit mijn collectie: de Supersonic Jetplane. De plane is bijna uniek want zij komt met een zeer zeldzame originele doos. Op de eerste plaat is de plane daar uit, en zo naakt blijft zij tot bijna het einde van dit verhaal. Daar gaan wij weer:

De plane is van kop tot staart precies 30 centimeters lang, maximale spanwijdte is 15 centimeter en grootste hoogte is 8.5 centimeter.

De plane is in welhaast perfecte conditie zonder zelfs maar een millimetertje roest. De hele houding van het machien is lichtelijk opwaarts, al gaat het zo direct en meteen opstijgen.

Wel, het MF-nummer is er dit keer wel heel vroeg bij want het staat luid en duidelijk op de rechtervleugel: MF-103. Op de linkervleugel staat, lichtelijk verkracht om artistieke redenen zo begrijp ik van mijn vriendin, 超音号. choayinhao. Chaoyin staat voor ’supersonisch’ en hao voor ‘nummer’ of ‘type’ en dat dekt het Engels netjes.

Van achteren is altijd het lekkerste. De vleugels van de plane hellen lichtelijk over naar de linkerkant, de as doch staat keurig recht en dat is bij Chinees blikken speelgoed toch wel eens anders.

De twee zijvluegels laten naar de fuselage een stuk naakt blik zien, da’s geen ontwerpfout van fabrikant maar meer mijn eigen schijterigheid; ik durfde eenvoudigweg dit tientallen jaren oude stukje speelgoed niet aan enig risico kapot te maken. Ietwat raadselachtig wellicht, later duid ik mij helderderderderder. Nu eerst, waar toch haalde fabrikant zijn inspiratie vandaan? Daarvoor moeten wij eens kijken naar Chinese jachtvliegtuigen van eind jaren zeventig tot ongeveer half jaren tachtig, de leeftijd van dit model, en toevallig weet ik daar het nodige van:

Het model, duidelijk, is een droom van de toekomst. Maar ik heb even door mijn databasis gespitst en kom tot deze Jian 8, of J 8, die voor het eerst vloog in de eerste jaren tachtig. Het was tot her de enige Chinese jachtvlieger met een spitse neus, voorheen waren het van die typische ‘ingedeukte’ neuzen waar de punt uit het midden van de fuselage naar voren kwam. De oorsprong van het model dus, een mix van droom en de toen nieuwe realiteit. Heel veel indeed klopt er niet, en da’s met name de positie van de luchtinlaten.

Voor daarover verder nog eens van d’andere kant. Vlak achter de cockpit aan deze kant van de bovenkant van de fuslage zitten twee kleine smerige plekken, geen roest hoor oh nee, denkelijk van het spelen gekomen.

Recht van voor, ook lekker. Een goede blik nu op de luchtinlaten die in de dromen van de ontwerper onder de neus zaten, twee stux zelfs, dat was in die tijd in het echt nog nooit vertoond. Zelfs nu komt het zelden voor, de meeste moderne jachtvliegtuigen, zo niet allen, hebben ene enkele luchtinlaat voor. Toch deze grapjes met een dubbele komen op heel veel futuristische tekeningen uit die tijden voor.

Het kleine voorste landingswiel is van plastic, het lijkt wel een beet op een fietswieltje met trappers, toch is het onlijkerig dat onwerper zoiets in gedachten had, ware het maar dat er in die tijden echt geen speelgoedfietsjes in China te koop waren.

De metalen, en dus geen blikken, langgerekte neus van de plane, een antenne misschien, meet precies 5 centimeter. De maten bij dit stuk speelgoed zijn opvallend concreet, bedoel zonder de kromme halfjes of nog minder die meerdere modellen uit die tijden kennmerken. Fabrikant had zeker een missie, of een directief van hoger gekregen, om alles nu eens precies te bouwen. Vlak achter de antenne en tussen deze en het begin van de fuselage een doorzichtig stuk rood plastic dat een lamp zou kunnen voorstellen of snelheid moet denken.

Welnu, we zijn heelmaal rond, tijd voor enige details:

Onder de linkervoorvleugel. In klassiek Chinees, niet meer op mijn computer na te doen, staat indeed de tweede regel: “made in China”, en daaronder een mysterieus nummer: ‘341′. Chinese karakters versimpelden in 1956, nog eens een reex in 1964 en nog een in 1977. Toch is het niet, en door die drie al onmogelijk, goed hiermee een produktiedatum aan het vliegtuig te hangen daar vele fabrikanten, tot op vandaag, voor hun fraaiere prudukten de ‘oude’ karakters blijven gebruiken omdat zij die sjieker vinden lijken. Wel, ik ben het niet met hen oneens. Hoe meer lijntjes hoe mooier!

De cockpit lijkt ingedeukt maar da’s geen kind die dat deed, want de ronde deuk is aan beide kanten van de cockpit precies hetzelfde, het zal iets met fabricage van doen hebben gehad. Binnen de cockpit een zeer nieuwerwetch doelzoekapparaat, een drietal wijzers recht voor de vliegenier, een halfronde wijzer heelmaal rechts en daaronder nog eens twee kleine ronde wijzers.

De vliegenier heeft er kennelijk al wat uurtjes op zitten want hij kijkt weinig wakker uit zijn ogen onder zijn voor vijanden van duizen luchtmijlen al schitterende zonnebril. De helm is China-rood en daarachter nog net de geschilderde veiligheidsgordel.

Een blik op haar onderkant. Rechts de frictie aandrijving die op een vrij simpele manier onder in de fuselage is geramd. Voor eventuele lezers voor het eerst: frictieaandrijving is een omgekeerde opwindaandrijving, on plaats van het suk speelgoed een aantal keren naar achteren te trekken en dan los te laten duwt spelet het stuk speelgoed een aantal maal naar voren en laat het gaan.

De voordelen van frictie zijn evident: het mechaniek staat slechts bloot aan voorwaartse krachten in plaats van zowel aan achterwaartse als voorwaartse. Waarom nu, gebruikt dan niet iedere speelgoedfabrikant frictie in plaats van opwind? Wel, opwind is veel logischer voor een kind waar toestellen toch uiteindelijk voor bedoeld waren.

Schitterend hier het voorste landingwiel uit massief platiek, daarboven geschilderd het boordgeschut. Zelfs bij veel nieuwere vliegtuigen is daar in echt maar ene, aan iedere kant van de fuselage. Dit vliegtuig is dus met vier stux zeer zwaar bewapend.

Het rode gedeelte in de staart is zeer kenmerkend voor die tijden. Zoals te zien is het een apart gedeelte in het lijfwerk en indeed het is. Het is een doorzichtig plastiek stuk en heeft van doen met de frictie-aadrijving. Bij flink frictie ‘opwinden’ geeft die namenlijk vonken vrij, een principe dat veel werd gebruikt bij blikken geweren uit dezelfde periode om ’schieten’ te simuleren. In dit geval, en het vuursteentje werkt nog steeds, als in een aansteker, is er enig vuurwerk zichtbaar achter het rode venster dat denkelijk snelheid, vurige monden!, moet laten lijken.

Hier had ik het al even over bij plaat 6, de vleugels die ik niet verder durfde te duwen. De vleugels namenlijk kunnen los om in de doos te passen. Speler schuift na uitpakken de vleugels over de uitsteexsels aan de fuselage en daar is dan de plane helemaal.

De plane in zijn doos. De twee vleugels staan rechts achteraan. Nu zou het logisch lijken dat de lange neus ook los kon voor een betere fit maar neen, de neus spitst door een gat in de doos naar voren. Dit lijk wellicht vreemd maar ik heb het eerder gezien bij allerlei soorig speelgoed uit periode.

Zo ziet dan de hele doos, ook in het dexel zit een klein gaatje voor de neusantenne.

Wel Beste Lezer, dit is weer het einde van dit verhaal. Maar geen gesomber hoor, de toestand met de doos was slechts bedoeld voor de volledigheid van dit verhaal, eigenlijk staat de plane nu helemaal vrij vlak voor mijn neus en zo vliegt zij ook terug naar haar plank. Voor de doos indeed, heb ik een veel veiliger plekje in mijn thuisje klaar.

Volgende keer weer een nieuw stuk oud Chinees speelgoed.

Welkom Beste Lezer bij weer en zeer Grondige Bespreking van een stuk oud Chinees speelgoed. Vandaag opnieuw een pronkstuk uit mijn collectie: een draadbestuurbaar model van een Shanghai 760. Dit model kwam precies twee dagen her bij mij binnen in Peking, ik vond het via het internet in Bulgarije.

Omdat verkoper de Shanghai voor verscheping keurig had opgepoetst besloot ik eens luit te wezen en plaatte de auto rouw uit zijn schoenendoos. Het is ook wel een hele schone en dit type zag ik nooit ergens eerder. Welkom Blikken Shanghai 760 in mijn collectie, jouw nieuwe thuis voor hopelijk nog vele lange mooie jaren.

Nu wil het toeval dat ik kort her een stuk schreef over een hedendaags model van de Shanghai 760. Toen deed ik voor verhaal diepgravend onderzoek naar de oorsprong van die auto en dardoor kan ik nu weer even lui, stuk kopie-plak:

“De Shanghai Automotive Industry Corporation, (上海汽车工业 总 公司, Shanghai Qiche Gongye Zonggongsi) werd opgericht in 1958 en de eersteling was, met enige hikken, deze prachtige Shanghai 760. Tot 1964 heette de auto simpelweg ‘Phoenix’, pas toen ging men de modernere naam SH760 gebruiken, maar zoals het met zoveel van dergelijke dingen gaat: de Phoenix-naam bleef nog jaren in gebruik.”

Twee plaat van de echte, ook kopie-plak:

Dat gedaan, nu het model. Zoals meer modellen uit periode, de jaren ‘70, kent ook deze Shanghai een twee-toon carosserie met een wit dak en wijnrode koets. Aan het kleine wiel achter de viirwielen blijkt de aanwezigheid van een stop ‘n go-systeem. Licht eigenaardig gezien de draadcontrole, misschien wilde fabrikant te fanatieke spelers tegen zichzelf beschermen.

Hoe ook, het heeft de auto goed gedaan. Her en der zijn slechts kleine schadeplekken door spelen te ontdekken. Van roest heeft de wagen in het geheel geen weet en alle lampen zitten keurig op hun plaats. De chroomlijnen op de zijkant zien als net geproduceerd.

De voorkant, altijd de risicoplek bij speelautomobielen, oogt nagenoeg perfect. Dit ondanks het stop ‘n go-systeem want bedenk wel: stop ‘n go werkt pas na de auto ergens tegenaan geknald is, kennelijk was speler een heel voorzichtige. De koplampen en richtingaanwijzers branden bij rijden, voor de aanwijzers heeft fabrikant zich enige artistieke vrijheid veroorloofd, in echt waren die wit.

Ook het chroom rond de ramen en voor en achter glimt als moeilijk voorstelbaar van nooit tevoren. De eveneens chromen wielkappen zijn een heel klein beetje verduisterd door de tijden, dit heeft denkelijk met het iets dunnere materiaal van doen.

De draad van de draadbesturing bestaat uit vier draden. Een voor voor, achter, links en rechts. Op de besturing kom ik later nog eens terug. Meestal kiest de draad een middenpositie voor het binnendringen, bij deze auto gaat hij echter over links. De achterlampen branden bij rijden, de kleur is nu goed hoewel de omlijsting eigenlijk verchroomd had moeten wezen, fabrikant heeft hier een goedkopere oplossing gekozen.

Meestal verklap in het ME-nummer pas aan het einde van het verhaal maar fabrikant laat mij door het op het nummerbord te kwakken weinig keus: ME 746. Onder de bumper aan de bodemplaat, iets rechts van het midden, het wiel voor de aandrijving van de achteras.

De eigenlijke positie van het ME-nummer op de hoedenplank. Made in China, 471 ME 746. De meeste auto’s hebben alleen een ME-nummer zonder serie voor. Ik weet niet waar de extra nummers op duiden, het zou bijvoorbeeld een fabriexherkenning kunnen zijn.

Het stuur is van plastiek en beeldt schoon de middelste circel voor de hoorn. Links van het stuur twee ronde meters, in het midden een grote snelheidsmeter met daaronder twee ronde meters, rechts een rooster met daaronder een aantal ronde knoppen. Fabrikant dacht hier vermoedelijk aan de bediening van het verwarmingssysteem. Goud is de basiskleur, de vloermatten, natuurlijk op hoogte, zijn blauw en de stoelen knalrood met zwarte strepen.

Op het witte dak, altijd kwetsbaar, enige kleine oneffenheden maar de lak is nog perfect in orde en geen graadje verkleurd. Mooit uit de lucht bekeken de ronde stukken links en rechts aan de achterbumper die groter zijn dan van voor, precies zoals dat bij de echte 760 het geval was.

Achter de vooras het stop ‘n go-wiel, tussen de achterwielen is nog net, de plaat is iets duister, het aandrijfwiel te zien. De bodem is gemaakt van een soort plastiek-blik mengsel, bij kloppen klinkt het bijna als blik maar op zicht en met name bij voelen, veel minder koel, is het toch anders.

De afstandbedieing is op de knoppen nahelemaal van blik en is er minder goed aan toe dan de auto zelf. Rond de vier knoppen en eigenlijk over het hele witte bovenstuk is roest te zien. De roest echter komt niet van het blik maar van de stalen nagels naast de knoppen waarmee het bovenstuk aan de batterijbehuizing is vast gemaakt.

De bagels hier duidelijk te zien rond het printplaatje dat ook van metaal werd gemaakt en zwaar verroest is. Toch werkt de auto nog perfect, vooral dankzij de soldeerpunten die ondanks alle jaren de vier draden op hun plaats zijn blijven houden. Fabrikant gebruikte denkelijk hele sterke soldeer, misschien geleend van een vliegtuigenfabriek nabuur.

Beste Lezer, dit verhaal is alweer afgelopen. De Shanghai 760 gaat op weg naar zijn plek op een plank. Nu moet ik bekennen dat ik nog geen plek voor de nieuweling gevonden heb, ik ren de ruimte in mijn hok met al die oude schoonheid schitterend.

Binnenkort een nieuw oud stuk Chinees speelgoed.

Welkom Beste Lezer bij weer en zeer Grondige Bespreking van een stuk oud Chinees speelgoed. Vandaag opnieuw een pronkstuk uit mijn collectie: een ruimteraket met ruimtevaarder op batterij aandrijving. Mijn computerboxen brullen “Virgin virgin”, weet niet meer van wie, vriendinnetje zit op de bank en doet haar vreemde dingen en ik heb een zeer bijzonder bier bij de hand, een Marathon uit Griekenland, lag hier plots in de supermercado voor 14 yuan en da’s ongeveer 1 euro 50. Het stuk speelgoed beeldt een raket en een ruimtevaarder met een grote camera waarmee hij al de verre planeten kan platen.

De raket, nummer 7, is 33 centimeter lang, van zijvleugel tot zijvleugel 10 centimeter breed, en van wiel onderkant fuselage tot top kop ruimtevaarder 17 centimeter hoog.

De raket is geheel van blik gemaakt, behalve: het hoofd van de ruimtevaarder is van inverend rubber, de achterlichten, die het vuurspuwen voorstellen, van platiek, het camerahuis is ook van plastiek, de twee achterbanden zijn van massief plastiek, de twee voorbandjes die ook de aandrijving verzorgen zijn van rubber met plastieken velgen.

De nabrander boven-midden is kunstig geschilderd met een gele zon in het rood, ook dit moet vuurspuwende snelheid laten zien, ah la, de snelheid van het licht natuurlijk, met een rotgang naar de sterren, daar een beetje leuk doen en naar huis maar weer om de spannende verhalen aan vrouwlief te vertellen.

De leeftijd van dit zeer schone stuk speelgoed is zoals altijd een lastig raadbare, de Chinese fabrikanten schreven het er niet op en catalogie bestaan niet. De raket is, het communistische alles is van iedereen eendachtig, merkloos.Toch kan ik er wel een slag naar slaan gezien opmerkingen van diverse collegaverzamelaars hier in Peking die dit kleine wonder ook zeer buitengewoon vinden: eind jaren ‘70 zij denken, ik neem hun oordeel over, eind jaren ‘70 het is.

De schilderingen op de fuslage zijn zeer kunstig en eigentijds, als nu tenminste de tijd voor zeker is vastgesteld. Voor op de fuslage drie patrijspoorten met een blauwe luchtspeigeling en da’s eiegnaardig. Bij een ruimteraket immers zou men beter zwarte weerspiegeling kunnen gebruiken, daar hoog in het nix is immers geen blauwe lucht te zien. Maar misschien was ruimtevaarder al bij een andere planeet met een luchtledig beland. Verder veel sterren, de grote rode communistische op de achtervleugel is de mooiste want hij valt ook nog eens een keer.

De speelgoedraket heeft de lange jaren goed doorstaan. Niet perfect hoor, wel bijna. Er is duidelijk mee gespeeld, links en rechts zijn diverse krassen te zien maar geen centje roest gelukkig. Voor de platen heb ik de raket eens goed opgepoetst en onder het stof bleek de bijna helemaal blanke neus. Waar nu haalden, die gekke Chinezen, hun inspiratie voor de vormgeveing vandaan? Wel, ik weet, van communistische propagandaposters, hier zijn er enige:

De posters beeldden eigenaardig altijd kinderen die verkenden, de jeugd natuurlijk met de toekomst in hun oxel. Hier met vijf in de raket en met zonder helmen maar zie het staartstuk dat precies lijk op dat van het model, hoewel de tekening er twee telt.

Nu wel met helm en zie de camera om de nek van de Jonge Pionier. De raket heeft een panda mee en de ruimtevaarder geeft bloemen aan een buitenaards konijn. Het ruimteschip op de achtergrond heeft maar een enkel staartstuk net als het model.

De Xian Feng A-80, ruimtevaarder nam huisdieren mee als gift voor de mannen van Mars. Voorop de fuslage een rood vlaggetje, vreemd genoeg zonder Chinese sterren. De platen van de posters heb ik eerlijk geleend van de prachtige Stefan Landsberger, kijk daar maar eens, de man heeft er duizenden op zijn iets ouderwetsche site verzameld. Zo’n drift ken ik al te goed, Stefan verdient waardering voor zijn verzameling!

De zuurstofflessen geven ruimtevaarder de nodige lucht. Belangrijker maar niet helemaal goed te zien het ME nummer: ME 777. Voor staat nog een ander nummer zonder duiding: 477. Daarvoven ‘Made in China’ en daar weer boven hetzelfde in het Chinees.

Vier grote batterijen gaan in het achterste voor energie voor aandrijving. De batterijen blijven op hun plek door een blikken klep die voor de plaat door een kekke aansteker hoog blijft staan. Het batterijvak is nog zo vers als een splinternieuw banaantje en het mechaniek werkt nog steeds.

Links het Stop and Go systeem. Na inschakelen met de knop recht boven het duistere wiel gaat de raket rechtdoor rijden tot hij ergens tegen botst. De ronde schijf met wielen links en rechts draait dan automatisch een andere kant op waardoor de raket nooit stopt tot de batterijen leeg zijn. De schijf is gemaakt van blik. De wieltjes achter drijven niet maar draaien slechts.

Het mooiste van de raket is de ruimtevaarder. De reusachtige camera werkt. Hij maakt geen foto’s maar flitst wel, zie de lamp in de behuizing. Na aanzetten flitst de lamp om de 30 seconden precies, ik zat er net met een stophorloge naast. De plastieken elementen aan de rechterbuitenkant van de camera zijn denkelijk bedoeld voor bedieing en verder alleen voor de leuk, de rode koepel boven zit binnen het plaatwerk van de camera en licht dus rood op bij het flitsen. Ruimtevaarder heeft ongewoon grote Chinese ogen waarmee hij de stand van zaken op de twee instrumenten scherp in de smiezen kan houden.

Awel, de ruimte en de tijd, zoveel mysterieuze zaken nog te ontdekken. De raket staat sinds zes jaar in mijn collectie en is nu haastig terug aan het ruimtevaarder naan zijn plek op de plank.

Beste Lezer, kijk vannacht nog eens goed naar de sterren, het ga U verder wel, en binnenkort weer een oud Chinees stuk speelgoed.

Welkom Beste Lezer bij weer en zeer Grondige Bespreking van een stuk oud Chinees speelgoed. Vandaag opnieuw een pronkstuk uit mijn collectie: een draadbestuurbare Tank. Wel, Elvis de Pelvis zingt op de achtergrond, vriendinnetje is de was aan het doen en ik heb een stevige Paulaner (twee euro in de supermercado hier) bij de hand dus de woordjes komme wel.. Op de eerste plaat een totaal overzicht van de tank en haar afstandsbediening. Voor de rest van het verhaal splits ik nu de twee in twee.

Eerst de tank. Ze is precies 16 centimeter lang, ik schat een schaal of 1:28, 9.5 centimeter breed en 9 centimeter hoog tot de top van de koepel.

Het jaar blijft een lastige bij Chinees oud speelgoed, er benne geen eindeloze rijen boeken over gescheven zoals over Japanese blikken, Ha! ik ga het eerte schrijven, en aan een datum op de onderkant deed geen mens. Toch, door mijn ervaring, durf ik een gok te wagen: dit diertje is er denkelijk eentje van de late jaren zeventig. De late zestigers, toen het allemaal begon in China, en de vroege zeventigers hadden geen afstandsbedieningen noch waren aangedreven op batterij. Dat allemaal begon pas later, indeed eind jaren zeventig.

Normaal bewaar ik het ME/MF nummer altijd tot het laatst als een soort verrassing maar in dit geval is er geen ontkomen aan: ME-o60. Een zeer vroeg nummer, later kregen de speelgoederen in plaats van de nul eerst een nummer hoger met in totaal drie, nog later daarna kwamen de viernummers en toen hield de pret op en kwamen de merknamen in zwang dankzij de komst van het verderfelijk westers kapitalisme.

In de goede oude communistische tijden was alles van de staa, iedere fabriek en iedere tank, dus merk bouwen was van totaal en geen enkel belang. Net als mensen kregen de speelgoederen daarom in die dagen simpelweg een staatstoegeschreven nummer. Toch, nu ik het nummer al heb moeten verklappen, krijgt dit in dit verhaal nog een klein staartje.., later.

De tank, en wat een wonder, is geheel van blik gemaakt met als enige uitzonderingen het koepeldexel, van hard doorzichtig platiek, de kanonsmond, van hard rubber, en natuurlijk de rupsbanden van zacht rubber. De onbekende fabrikant heeft tussen de tweede, derde en vierde tandwielen, gezien van links, twee zuigers gemonteerd. Dit is uiteraard onzin, de motor zit onder het voordek en niet tussen de rupsbanden maar ik vind het zeer aardig gevonden en het geeft de tank een beet meer mysterie.

De eigenlijke rupsbanden met hun wielen zitten achter het afdekschild als goed te zien op deze plaat. De schilderingen op het schild zijn dus eigenlijk een dubbelopsime en bovendien nou net niet helemaal op schaal; ze eindigen veel te hoog! Toch moet ik hier, akkelijk pratend zo’n 30 jaar later, ontwerper in zijn waarde laten.

In een barre tijd dat iedere lijn moest goedgekeurd door de overheid wist hij met zijn schild fantasie in het voertuig te brengen, hoe min het allemaal ook moge kloppen. En alleen al daarom verdrient de man de grootste prijs. Hij zal nu wel overleden zijn, naamloos als zijn creaties, wist ik zijn graf dan bracht ik bloemen.

De tank, doos helaas lang verdwenen, is puntgaaf. Geen enkel roestvlekje over het hele chassis, op de plaat de achterkant waar mooi te zien is hoe het middenbovenstuk naadloos overloopt in de onderkant. Verder, ik schreef er al wat woordjes meer over, de schilden over de rupsbanden. Ik mat hen even na, 4 millimeter breed van de rupsband tot de rand.

En daar is het staartje waar ik eerder over schreef. Onder ‘Made in China’ staat namenlijk nog een ander nummer: 435. Ht nummer zit goed verstopt en is pas zichtbaar na het naar links of rechts draaien van ge koepel. Wilde fabrikant hier soms iets verborgen houden? Het nummer staat vlak boven de centrale luchtinlaat, trouwens kunstig weergegeven met prachtig dikke gele belijning en een schaduw effect bij de bovenste horizontalen.

Tank in vogelvlucht en het og voor detail van ontwerper is pas nu op zijn vol zichtbaar. De kleurreijke afdekkers voor de rupsbanden, de benzinedoppen in het blauw, de twee verhogingen op de voorvleugels, de hendels aan de achterkant van de koepel sodat Wang soldaat snel in en uit zijjn tijdelijk thuis kon komen. Wat een genoegen toch om deze tank in mijn collectie te hebben en wat een geluk om er over te mogen schrijven.

De onderkant, normaliter een zwak puntje na veel gebruik, is net als de rest van het chassis helemaal gaaf. Denkelijk is er nooit met dit kleine wonder gespeeld. Ergens opgeborgen door koper, ging misschien zijn kind dood?, en al die jaren blijven staan tot een koopman haar van hem kocht en zij via via in mijn gretige handen kwam. Gekcht voor 400 yuan, 40 euro, geen geld voor zo’n historisch stuk gechiedenis.

De afstandsbediening werkt op twee dikke batterijen. Het syteem werkt jammer genoeg niet meer, de tijd de tijd, maar na enige studie van de onderkant van de tank kan ik de werking wel raden. Niet super geavanceerd, het is geen links voor de linker rupsband en rechts voor de rechterruosband, want dan had er een extra knop moeten wezen om het systeen aan te zetten. Neen, een simpele maar eigenlijk voldoende vooruit-achteruit het is.

De batterijhouder is van blik, de klip geinig genoeg van plastiek op het blik gelijmd, en de controle eenheid is van hard plastiek. De knoppen zitten enigszins los in hun bases en zijn ook gemaakt van hard plastiek. De twee circels, op deze plaat boven de knoppen, dienen geen doel en zijn slechts daar voor de sier.

De clip aan de andere kant mag dan een beetje de nep van plastic wezen, de scharnieren zijn van blik. Ze werken niet meer, die tijd die tijd, en ik durfde hen ook niet te forceren voor een plaat van de binnenkant van de houder. Iedere weg, ze zijn best zo.

Beste Lezer, dit alweer het einde van dit verhaal. Op de plaat Tank met zijn bediening op een haar brede schouders onderweg terug naar de kast waar zij al jaren stond en nog wel even zal blijven, zo hoop ik met mijn volle ziel.

Binnenkort weer een nieuw verhaal over een oud Chinees stuk speelgoed.

Allerbeste Lezer, vandaag in China Oud Speelgoed een van de Pronkstukken uit mijn Collectie: deze prachtige zeswiel Fire Truck. Zoals U wellicht kan zien mist de ladder, die verloor lang geleden verbinding en toen ik dit droommachien kocht kwam zij zonder.

De verkoper echter had ook nog een heel oud model van een raket liggen en toen hij mij zuur zag kijken over de ladder kreeg ik die gratis bij. Sindsdien zijn firetruck en raket onafscheidelijk geweest, ik plaatste simpelweg de raket waar de ladder had moeten wezen en zo bleef het al die jaren tot ik dit verhaal begon.

Het ontwerp van de auto is prachtig in complex. De voorbumper loopt van beneden schuin naar boven en knikt horizontaal richting de grille die weer schuin naar het rechte raam loopt. Heel bijzonder zijn de zes wielen die op even afstand van mekander staan. Meestal gebruikte men vier wielen en als het er zes waren zaten de achterste twee assen dicht op mekander op gepaste afstand van de vooras. De auto is precies 20 centimeter land en acht centimeter breed.

Het complexe ontwerp gaat hier verder. Na de rechte lijn van de cabine knikt de lijn verticaal naar beneden om bijna meteen weer een knik naar het horizontale te maken die tot aan de verre achterkant standhoudt. Daar valt de lijn schuin naar achteren en via een harde knik vervolgens in een nog veel schuinere hoek naar de bodemplaat. Om de lijn te benadrukken heeft fabrikant langs een wit-zwarte lijn geschilderd die over bijna de hele koets doorloopt. De zwarte lijn stopt bij het bereiken van de wielkasten waar de witte lijn het alleen verder rooit.

De binnenkant van het ladderplatform is niet geschilderd en het naakte blik is zo perfect zichtbaar.  Met de draaistengel draait het ladderplatform, werkt nog steeds en zelfs twee kanten op. Het platform staat op een ronde verhoging op het geruite ladderdek, de ronde verhoging kent lichte krassen wat duidt op weinig bespeling en ook het feit dat het plastic dopje nog steeds op de stengel zit wijst op een rustig bestaan.

Was het kind dat deze firetruck ooit kreeg soms niet blij met zijn nieuwe speelgoed en liet hij het in een donkere kast verstoffen? Ik kan me dat toch nauwelijx voorstellen zeg.

Langs de zijkant van de verhoging op het ladderdek lopen twee horizontale geel-zwarte strepen, ik denk dat dit brandslangen moeten voorstellen. Aan beide kanten van de brandslangen staat een wit vlak met een zarte lijn rondom, door het vlak lopen weer drie diagonale strepen. Denkelijk zijn dit simpelweg bevestigingspunten die de slangen op hun plaats moeten houden. Op het plaatwerk achter de achterste as staat een mandachtige vorm met witte ruitjes gescheiden door een gele lijn boven. Dit zouden weer bevestigingspunten kunnen wezen, of een kraan misschien. Rechtsboven de mand een ronde uitstulping in de carosserie die lichte slijtage toont.

Ook aan de achterkant weer twee van dergelijke uitstulpingen, iets groter en dikken dan die aan de zijkanten. De bulten moeten denkelijk de achterlichten lijken en vertonen geen enkel spoor van sluitage. Onder de draaistengel wel enig teken van ouderdom, het is geen roest maar meer een plek waar door het draaien de rode lak versleet. Uit de plek kan ik wel afleiden dat de auto vermoedelijk twee keer geverfd is, een zwarte basis en het rood er overheen. Anders immers had hier naakt blik te zien moeten wezen. Het ladderdek zelf kent een zwart vlak met grijs, bijna zilver, gekleurde ruiten. Ontwerper dacht hier misschien aan een anti-sliplaag of aan een rooster waardoor overtollig water kan wegvloeien.

Voor de leuk nog eens met de raket die een brandvlek aan de zijkant heeft. Kennelijk wilde iemand ooit eens proberen of het wapen wellicht echt van een springlading voorzien was. Hoewel nu de raket natuur element niet bij de fire truck hoort ben ik toch gelukkig met de combinatie, beide speelgoederen kunnen mekaar wel hebben. In plaats van een brandweerwagen zou de truck zomaar een lanceervehikel kunnen wezen, of de raket een supersonisch brandblusmiddel vol water voor branden op grote hoogten.

Lichte slijtage op de rand van de voorbumper, de blikken grille staat lichtelijk scheef en net iets te dicht onder het raam. De koplampen zijn net als de grille met nagels in het rode blik getimmerd, de nagels zijn integraal met de de lampen en de grille. Het zwaailicht is gemaakt van hard doorzichtig rood plastic en is aan de grote kant, maar als er ergens brand is kan men daar het beste zo rap mogelijk wezen en met een groter licht gaat dat nu eenmaal beter, automobilisten zullen namenlijk sneller geneigd zijn opzij te gaan.

De raamonlijsting is gemaakt van naakt blik en is over alle lijnen lichtelijk versleten, het is weer geen roest maar een soort verkleuring, de stipjes zijn lichtbruinig van kleur en voelen volledig vlak in lijn met het blik, ze voelen dus niet hard zoals dat bij roest het geval zou zijn. Het dak is iets lichter van kleur dan de rest van de carosserie, bijna oranje met grijszilvere strepen. De binnenkant is zeer schoon gebleven met een zacht plastiek stuurwiel en twee geschildere klokken links, op de foto links, van het stuur.

Achter het linkerraam zit een zeer interssant meetinstrument. De basis is een pianovlak met middenboven iedere toets een kleine zwarte streeo die verticaal naar beneden loopt en iets boven het midden van de toets stopt. Over het hele vlak loopt een onregelmatige oranje grafieklijn. Vermoedelijk bedoelde fabrikant daar een meetinstrument mee, misschien om te bepalen hoveel water er nog in de tanks aanwezig was.

Helemaal vlak naakt blik aan de binnenkant van de cabine. Daar heeft men dus helemaal niet geschilderd, geen zwart en geen rood. Het blik is in uitstekende conditie, geen spatje roest of krassen. Hier ook goed te zien de bijzondere vorm van het achterste raam, het is niet vierkant maar loopt schuin naar onderen met de lijn van de cabine mee.

Een kunstwerkje op zichzelf, dit gedeelte van de zijkant. De vier uitstulpingen links stellen een luchtuitlaat voor de motor voor. Daarnaast een rood-gele ‘S’ in een zwart-wit vlak doorsneden door een rode lijn die opgaat in het rood van de carosserie. Daaronder een octagonaal vlak met een geel en zwart aansluitpunt voor de brandslangen.

Boven de slanggaten twee wijzerplaten waar de wijzers wel een klok lijken maar het zijn waarschijnlijk wijzers voor de waterdruk. Onder de slanggaten een echt gat in de carosserie, nog net te zien op de plaat helemaal rechts nog een. Dit zijn overblijfselen van de fabricage want achter die gaten zitten de punten die de carosserie met de bodemplaat verbinden. Rechts zit nog een vierkant rooster, misschien om stoom af te blazen als de blusmotoren bij lang blussen oververhit raken.

De banden zijn gemaakt van een keihard rubber, de zijkanten van de banden kregen een wit vlak. Het vlak is seperaat in het wiel gedrukt en is gemaakt van zacht plastiek. De velgen zijn zes kleine wondertjes bij mekaar, rond het centrale deel schijnen kleine licht verhoogde stralen naar buiten. Bijna als de zon, of beter een zonnebloem. Schitterend bedacht van ontwerper en gezien de zeer even verdeling van de stralen werden zijn de velgen machinaal gemaakt. Ambachtmannen ook zouden niet blij zijn geweest met zo’n klusje!

SFTF, ‘SF’ dacht ik San Fransico, en dan in totaal San Francisco Fire Department, dat gebruikte men in die dagen wel vaker op brandweerwagens en ook de San Friscaanse politie figureert af en toe op politie auto’s. Maar met de ‘TF’ kon ik niets en uiteindelijk blijft de afkorting mij een raadsel. De watertanks zijn gemaakt van zacht plastiek maar van weer een andere soort dan bijvoorbeeld die witte vlakken op de banden of het stuur. Het materiaal laat zich het beste beschrijven als ‘knijpplastiek’, speler kan de tanks indrukken en bij loslaten loopt de lucht door een klein gaatje aan de bovenkant van de tank naar buiten, dit proces gaat gepaard met een grappig sissend geluid, net voor ik dit zinnetje schreef kneep ik een paar keer…

Aan de binnenkant van de verhoging op het ladderdek staat ‘made in China’ en hetzelfde in het Chinees. De text is over de verf geschreven en heeft de jaren zonder vlek of veeg doorstaan.

Aan de andere kant van het ladderdek staat MF-183, ook het lage nummer duidt op behoorlijke ouderdom. Latere Chinese speelgoederen hadden vier cijfers. Mijn droom natuurlijk is om ooit nog eens de MF-1 te vinden.

De onderkant is mooi strak gebleven en gemaakt van blik met een zwate coating er over, de coating moet voorkomen dat de auto van beneden doorroest. De onderkant is bij dit soort speelgoed altijd de zwaxte plek, vocht immers komt van de grond vandaan. Roest van de bodem kan zich zo uitbreiden naar de rest van de carosserie. Door de coating is de roest in de kiem te smoren en bij deze fire truck is dat wonderwel gelukt, over de hele kar is geen enkel roestplekje te bespeuren.

Tussen de voorwielen in de uitstulping het wiel van de frictieaandrijving. Frictieaandrijving is een omgekeerde opwindaandrijving, speler duwt de auto een aantal keer naar voor en laat hem rijden waar bij opwindaandrijving speler naar achteren moet trekken. Chinese speelgoedfabrikanten maakten die dagen altijd gebruik van frictieaandrijving en in bijna ieder geval was die rond de vooras ingebouwd. Bij opwindauto’s zit het drijfwiel meestal tussen de achteras. Het systeem werk nog als nieuw en maakt met kenmerkende bijna zoet zoemende geluid. “Rrrrrgggg!”

Ook helemaal voor gaan de versieringen door. De witte strepen lijken nog een luchtrooster en de schuine dikkere witte streep stelt denkelijk een hendel voor waar de brandweermannen zich snel mee in de cabine kunnen hijsen.

De raket heet FL-2 en ik heb even gekeken links en rechts maar ik weet nog steeds niet waar dat voor staat. De raket is gemaakt van hard plastic dat op plaatsen licht verkleurd is, het rood heeft het echter gehouden. Aan de achterkant zitten boven de verticale vinnen nog eens twee kleine vinnetjes aan de staart voor stabiliteit. Vermoedelijk is dit een anti-scheeps-raket, die moeten heel stabiel vlak boven de golven kunnen vliegen. Een intercontinentale raket hoeft daarmee in tegenstelling alleen maar omhoog en dan weer een keer omlaag.

Beste Lezer, de brandweerwagen en de raket blussen nu samen dit verhaaltje uit. Ik zet beide schoonheden weer veilig terug op hun plank en daar blijven ze hopelijk nog jaren en jaren mooi.

Binnenkort weer een nieuw verhaal over een oud Chinees stuk speelgoed.

Vandaag in China Oud Speelgoed deze prachtige oranje-witte politie auto. Het is de tweede klabakkenbak uit de serie en zeker niet de laatste, ik heb er nog zo’n tiental staan. De auto is behoorlijk geraakt door de tijd maar verdient een plek door het zeer bijzondere ontwerp. Het is er een zoals ik nooit eerder zag waar de ontwerper werkelijk zijn fantasie de vrije loopt heeft kunnen laten. Art Deco komt tot het hoofd, futurisme, vroege pop art misschien, het cartoonisme ook. Het allermooiste detail zit aan de achterkant en daarover ver beneden meer, nu eerst recht van voor.

De grille bestaat uit drie delen boven mekander die via de lijnen rond toch een vloeiend in elkaar overlopend geheel vormen. De grille steekt in het midden een drietal milimeter naar voren en zit van onder dicht op de even vergrote bumperpartij die zich rond de voorkant krult en met een scherpe boog ook de zijkant bewaakt. Veel chroom aan de voorkant, ik lijk! Ook de koplampen zijn ware kunststukjes, net als de grille bestaan zij uit drie delen met een t-splitsing in het midden. De kleine gele en rode lampjes in het bovenste gedeelte werkten echt op de frictie-aandrijving maar door de genadeloze tand van de tijd draait de achter as niet meer.

Van het logo heeft ontwerper vermoedelijk nachten wakker gelegen tot hij het op een dag plots had: oneven lijnen links en rechts. Ze suggeren snelheid en dynamiek, of ook een leven waar niets zeker is, zoals menig echt agent zijn dagen zal benoemen. Het logo zelf telt drie kleuren, oranje wit en blauw, en de letters schrijven P.D., Police Department.

Het zwaailicht werkte ook op de frictieaandrijving via het bij oude speelgoedauto’s bekende vonkensysteem. De sirene en de twee secundaire zwaailichten zijn op de auto getekend, kennelijk had de fabriek geen geld om daar plastieken te bouwen.

Toch heeft dat ontwerper niet weerhouden om vooral van de toeter weer een meesterwerk te maken, het geluid kwam uit 21 kleine gaten en de toeter zat met een horizontale klem vast aan het koetswerk. Ontwerper gunde zich een grapje met het perspectief, gelukkig maar, anders had hij zijn gaten niet kunnen maken.

In het logo van zijn staat ‘P.C.’, dit betekent ‘Police Constable’, over het algemeen een agent hoger in rang dan de gewone diender. In sommige landen echter heet iedere agent ‘constable’ maar waarom voor iedere agent een auto ontwerpen? De auto is vermoedelijk als een soort commandantvehikel bedoeld.

De strip over de hele zijkant is weer een voorbeeld van de brilliantedromen van ontwerper. Tussen de twee lijnen wijk het plaatwerk namenlijk een millimeter naar binnen wat weer snelheid moet suggereren en het lukt: de auto staat nu naast me op mijn bureau en ik heb steeds get gevoel dat hij over de rand wil rijden.

De handgreep zit aan de voorkant van de deur, de wagen heeft dus zelfmoorddeuren die van voor naar achter open gaan. Maakt zin, de constable in zo sneller buiten om een leven te redden maar als dekking voor een criminele kogelregen is een zelfmoorddeur natuurlijk waardeloos.

De achtspaaks velgen steken in het midden viertal millimeter uit, de banden zijn van hard plastic en niet van rubber hetgeen opnieuw duidt op een geldprobleem van de fabrikant.

De voorwielen raken de grond niet wat normaliter een ’stop and go’-syteem betekent. Echter, de auto heeft geen stop and go systeem want er is geen aandrijving. Later, kom ik hier op terug.

Voor het achterdek bedacht ontwerper eigentijdse vinnen, de witte kofferklep steekt twee millimeter boven het dek uit. Van het midden van de kofferklep tot beneden bij de bumper steekt het plaatwerk net als bij de grille naar voor een millimeter, geen drie, naar achter.

De bumper is getooid met een ovalen ronding in het midden en een scherpe krul, net als voor, richting de zijkant. De ‘ingedeukte’ strip aan de zijkant is hier goed te zien. Het plaatwerk boven het achterwiel bedekt het bovenste gedeelte van de band wat draagt aan het futuristische karakter van de auto. Het stuk van het verzet, waar ik hemelaal voven al over schreef, is in deze plaat voor eerst goed te bewonderen: het rechter achterlicht. Het linker is, dank de tijd maar, beschadigd.

Zelfs met het ME-nummer, 862, heeft ontwerper zich uitgelaten: een sub-gespiegelde zeshoek in het grijs met twee lichte bruinen randen rond. Ontwerper liet zich werkelijk geen kans te grazen om iets moois van de auto te maken, als deze meer ontwerpen maakte begrijp ik de geldnood van fabriek, toch verdient de directeur alle respect mogelijk daar hij dit genie zijn gang liet gaan. Nu, nu dan!, naar het rechter achterlicht.

Eigenlijk zou ik hier geen woord moeten schrijven en het beeld zijn ding laten doen maar ik kan het niet laten, een enkel woord eerst: hemels. Het achterlicht is gemaakt van plastic en krult als de bumper om de hoek van het plaatwerk heen. Dit moet toch voor de fabrikant helemaal niet makkelijk te maken zijn geweest! De lamp telt 9 groeven van ieder een halve millimeter wijd en de lijnen boven, en ook onderaan de lamp, steken een milimeter uit. Aan de linkerkant loopt de lamp spits af naar het midden en eindigt uiteindelijk een halve centimeter voor de middensectie van de achterkant waar het ME-nummer asymetrisch staat.

Prachtig en schitterend mooi, ik heb echt eens op een late avond onder fel lamplicht uren naar deze lamconstructie gekeken en nu ik dit schrijf met de auto zo dichtbij raak ik weer in verre vervoering. De auto stampt vermoedelijk uit begin jaren zeventig dus wie weet leeft ontwerper nog, na alles, ik ben van ‘75 en leef ook nog steeds. Ik hoop de man ooit eens op te sporen om Hem een hand te geven. En dan naar de bar natuurlijk, bezopen over auto’s praten, niets immers in leuker dan dat en dan met een vakman!

Van boven voor de vinnen, de vinnen ook voor, de lijn naast de vinnen voor en weer een verhoging in de eigenlijke motorkap. Voor nog de oranje droehoek die eigenwijs steekt naar het woord ‘police’. Net te zien van voor de uitgeklopte wielkasten en het rode lampje van de koplampen. Dat vergat ik net te vertellen, de rode lampjes steken verder naar voren dan de gele.

Nu bij deze laatste plaat naar het Grote Mysterie van de Police Car. Het zwenkwiel net achter de voorwielen zorgt dat deze los van het asfalt staan. Het zwenkwiel duidt ook op een ’stop and go’-systeem. Zo’n systeem zorgt voor een eindeloze rit als de auto ergens tegenaan botst. Botst hij bijvoorbeeld tegen een tafelpoot dan zwenkt het wiel een andere kant op waardoor de wagen verder rijdt. Voor een stop and go systeem is echter aandrijving nodig. Bij alle oude Chinese auto’s met zo’ns syteem die ik in mijn collectie heb komt de aandrijving van een electrisch batterij-systeem.

Deze auto heeft geen electrisch batterijsysteem maar alleen frictie-aandrijving. Frictie werkt als een omgedraaide opwindmotor: in plaats van de auto een aantal keer naar achter te trekken en dan los te laten dient speler de auto een aantal keer naar voren te duwen, en los te laten. Nu werkt dat over het algemeen prima maar de combinatie van frictie en stop and go is toch een vreemde, speler weet de auto waarschijnlijk net genoeg op te winden voor een enkele stop and go actie terwijl de bedoeling van stop and go juist is dat de auto uren botst en verder rijdt tot de batterijen leeg zijn.

Vele vragen spoken door mijn hoofd. Had deze auto een unieke frictie-aandrijving waardoor hij langer kon blijven rijden en zo meer stop and go’s kon maken? Die vraag kan ik niet beantwoorden want de achteras draait niet meer. Zit er ergens een verborgen krachtbron in de auto? Er is geen batterijvak maar hij voelt zwaar en dat zou dus kunnen. Wie weet had ontwerper een ren-uit batterij bedacht die na zo een jaar vanzelf leeg gelopen was. In dat geval dacht hij kennelijk niet dat zijn creatie ooit 2009 halen zou.

En daar ja had de man een punt: het is de enige ooit die ik ooit zag, en verdere vragen daar, ik ben nog steeds zielsgelukkig met mijn ME 862, in de collectie sinds 2004 en gevonden op een toen mistig Panjiayuan. Einde nu van dit verhaal, ik ga op de bank liggen met een bier in mijn hand en de auto op mijn buik.

Binnenkort weer een stuk oud speelgoed uit China.