China Oud Speelgoed: Supersonic Jetplane

Gepubliceerd op zaterdag 5 december 2009 door Tycho

china_oud_speelgoed_vt_1

Welkom Beste Lezer bij een nieuwe uitermate uitputtende beschrijving van een oud stuk Chinees speelgoed. Vandaag een van mijn, het zijn allen eigenlijk, pronkstukken uit mijn collectie: de Supersonic Jetplane. De plane is bijna uniek want zij komt met een zeer zeldzame originele doos. Op de eerste plaat is de plane daar uit, en zo naakt blijft zij tot bijna het einde van dit verhaal. Daar gaan wij weer:

china_oud_speelgoed_vt_2

De plane is van kop tot staart precies 30 centimeters lang, maximale spanwijdte is 15 centimeter en grootste hoogte is 8.5 centimeter.

china_oud_speelgoed_vt_3

De plane is in welhaast perfecte conditie zonder zelfs maar een millimetertje roest. De hele houding van het machien is lichtelijk opwaarts, al gaat het zo direct en meteen opstijgen.

china_oud_speelgoed_vt_4

Wel, het MF-nummer is er dit keer wel heel vroeg bij want het staat luid en duidelijk op de rechtervleugel: MF-103. Op de linkervleugel staat, lichtelijk verkracht om artistieke redenen zo begrijp ik van mijn vriendin, 超音号. choayinhao. Chaoyin staat voor ‘supersonisch’ en hao voor ‘nummer’ of ‘type’ en dat dekt het Engels netjes.

china_oud_speelgoed_vt_5

Van achteren is altijd het lekkerste. De vleugels van de plane hellen lichtelijk over naar de linkerkant, de as doch staat keurig recht en dat is bij Chinees blikken speelgoed toch wel eens anders.

china_oud_speelgoed_vt_6

De twee zijvluegels laten naar de fuselage een stuk naakt blik zien, da’s geen ontwerpfout van fabrikant maar meer mijn eigen schijterigheid; ik durfde eenvoudigweg dit tientallen jaren oude stukje speelgoed niet aan enig risico kapot te maken. Ietwat raadselachtig wellicht, later duid ik mij helderderderderder. Nu eerst, waar toch haalde fabrikant zijn inspiratie vandaan? Daarvoor moeten wij eens kijken naar Chinese jachtvliegtuigen van eind jaren zeventig tot ongeveer half jaren tachtig, de leeftijd van dit model, en toevallig weet ik daar het nodige van:

china_oud_spelgoed_vt_99x1

Het model, duidelijk, is een droom van de toekomst. Maar ik heb even door mijn databasis gespitst en kom tot deze Jian 8, of J 8, die voor het eerst vloog in de eerste jaren tachtig. Het was tot her de enige Chinese jachtvlieger met een spitse neus, voorheen waren het van die typische ‘ingedeukte’ neuzen waar de punt uit het midden van de fuselage naar voren kwam. De oorsprong van het model dus, een mix van droom en de toen nieuwe realiteit. Heel veel indeed klopt er niet, en da’s met name de positie van de luchtinlaten.

china_oud_speelgoed_vt_7

Voor daarover verder nog eens van d’andere kant. Vlak achter de cockpit aan deze kant van de bovenkant van de fuslage zitten twee kleine smerige plekken, geen roest hoor oh nee, denkelijk van het spelen gekomen.

china_oud_speelgoed_vt_8

Recht van voor, ook lekker. Een goede blik nu op de luchtinlaten die in de dromen van de ontwerper onder de neus zaten, twee stux zelfs, dat was in die tijd in het echt nog nooit vertoond. Zelfs nu komt het zelden voor, de meeste moderne jachtvliegtuigen, zo niet allen, hebben ene enkele luchtinlaat voor. Toch deze grapjes met een dubbele komen op heel veel futuristische tekeningen uit die tijden voor.

Het kleine voorste landingswiel is van plastic, het lijkt wel een beet op een fietswieltje met trappers, toch is het onlijkerig dat onwerper zoiets in gedachten had, ware het maar dat er in die tijden echt geen speelgoedfietsjes in China te koop waren.

china_oud_speelgoed_vt_9

De metalen, en dus geen blikken, langgerekte neus van de plane, een antenne misschien, meet precies 5 centimeter. De maten bij dit stuk speelgoed zijn opvallend concreet, bedoel zonder de kromme halfjes of nog minder die meerdere modellen uit die tijden kennmerken. Fabrikant had zeker een missie, of een directief van hoger gekregen, om alles nu eens precies te bouwen. Vlak achter de antenne en tussen deze en het begin van de fuselage een doorzichtig stuk rood plastic dat een lamp zou kunnen voorstellen of snelheid moet denken.

Welnu, we zijn heelmaal rond, tijd voor enige details:

china_oud_speelgoed_vt_91

Onder de linkervoorvleugel. In klassiek Chinees, niet meer op mijn computer na te doen, staat indeed de tweede regel: “made in China”, en daaronder een mysterieus nummer: ‘341’. Chinese karakters versimpelden in 1956, nog eens een reex in 1964 en nog een in 1977. Toch is het niet, en door die drie al onmogelijk, goed hiermee een produktiedatum aan het vliegtuig te hangen daar vele fabrikanten, tot op vandaag, voor hun fraaiere prudukten de ‘oude’ karakters blijven gebruiken omdat zij die sjieker vinden lijken. Wel, ik ben het niet met hen oneens. Hoe meer lijntjes hoe mooier!

china_oud_speelgoed_vt_92

De cockpit lijkt ingedeukt maar da’s geen kind die dat deed, want de ronde deuk is aan beide kanten van de cockpit precies hetzelfde, het zal iets met fabricage van doen hebben gehad. Binnen de cockpit een zeer nieuwerwetch doelzoekapparaat, een drietal wijzers recht voor de vliegenier, een halfronde wijzer heelmaal rechts en daaronder nog eens twee kleine ronde wijzers.

china_oud_speelgoed_vt_93

De vliegenier heeft er kennelijk al wat uurtjes op zitten want hij kijkt weinig wakker uit zijn ogen onder zijn voor vijanden van duizen luchtmijlen al schitterende zonnebril. De helm is China-rood en daarachter nog net de geschilderde veiligheidsgordel.

china_oud_speelgoed_vt_94

Een blik op haar onderkant. Rechts de frictie aandrijving die op een vrij simpele manier onder in de fuselage is geramd. Voor eventuele lezers voor het eerst: frictieaandrijving is een omgekeerde opwindaandrijving, on plaats van het suk speelgoed een aantal keren naar achteren te trekken en dan los te laten duwt spelet het stuk speelgoed een aantal maal naar voren en laat het gaan.

De voordelen van frictie zijn evident: het mechaniek staat slechts bloot aan voorwaartse krachten in plaats van zowel aan achterwaartse als voorwaartse. Waarom nu, gebruikt dan niet iedere speelgoedfabrikant frictie in plaats van opwind? Wel, opwind is veel logischer voor een kind waar toestellen toch uiteindelijk voor bedoeld waren.

china_oud_speelgoed_vt_95

Schitterend hier het voorste landingwiel uit massief platiek, daarboven geschilderd het boordgeschut. Zelfs bij veel nieuwere vliegtuigen is daar in echt maar ene, aan iedere kant van de fuselage. Dit vliegtuig is dus met vier stux zeer zwaar bewapend.

china_oud_speelgoed_vt_96

Het rode gedeelte in de staart is zeer kenmerkend voor die tijden. Zoals te zien is het een apart gedeelte in het lijfwerk en indeed het is. Het is een doorzichtig plastiek stuk en heeft van doen met de frictie-aadrijving. Bij flink frictie ‘opwinden’ geeft die namenlijk vonken vrij, een principe dat veel werd gebruikt bij blikken geweren uit dezelfde periode om ‘schieten’ te simuleren. In dit geval, en het vuursteentje werkt nog steeds, als in een aansteker, is er enig vuurwerk zichtbaar achter het rode venster dat denkelijk snelheid, vurige monden!, moet laten lijken.

china_oud_speelgoed_vt_97

Hier had ik het al even over bij plaat 6, de vleugels die ik niet verder durfde te duwen. De vleugels namenlijk kunnen los om in de doos te passen. Speler schuift na uitpakken de vleugels over de uitsteexsels aan de fuselage en daar is dan de plane helemaal.

china_oud_speelgoed_vt_98

De plane in zijn doos. De twee vleugels staan rechts achteraan. Nu zou het logisch lijken dat de lange neus ook los kon voor een betere fit maar neen, de neus spitst door een gat in de doos naar voren. Dit lijk wellicht vreemd maar ik heb het eerder gezien bij allerlei soorig speelgoed uit periode.

china_oud_speelgoed_vt_99

Zo ziet dan de hele doos, ook in het dexel zit een klein gaatje voor de neusantenne.

Wel Beste Lezer, dit is weer het einde van dit verhaal. Maar geen gesomber hoor, de toestand met de doos was slechts bedoeld voor de volledigheid van dit verhaal, eigenlijk staat de plane nu helemaal vrij vlak voor mijn neus en zo vliegt zij ook terug naar haar plank. Voor de doos indeed, heb ik een veel veiliger plekje in mijn thuisje klaar.

Volgende keer weer een nieuw stuk oud Chinees speelgoed.

Een reactie op “China Oud Speelgoed: Supersonic Jetplane”

  1. SJ:

    Geweldig Tycho! Vandaar dat de regenjassen je ge-talent-spot hadden!

Reageer op dit bericht